Tarih Bilimi Nedir 5

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taçı rabıta, bu olaylarla ilgili bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beniâdem-dışı farkı gözetmeksizin, durum ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın cemaziyelevvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli lafız konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara üstüne tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları basar önüne allıkınarak, olabilir olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş alınlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav alma yoluyla olgun edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taçı rabıta çok elan geniş bir mana içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gitgide doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]