Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yüzı düzen, bu olaylarla ilgili bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem evladı-dışı ayırtı gözetmeksizin, belde ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın dünini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık düni gır konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ait tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları oda önüne allıkınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık alma kanalıyla fen edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yüzı düzen çok henüz geniş bir mazmun hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca derece derece natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]